چون خدا هست، عادل رنج میکشد
مردم میپرسند: «اگر خدا هست، چرا بدکاران کامیاباند؟»
من میخواهم در جواب بپرسم: در این دنیا کجا چیزی مجانی است؟
آنچه در این زمین از آن لذت بردهای، همان است که در این زمین دریافت کردهای. در لوقا ۱۶، مرد ثروتمند در جهنم در میان عذاب از ابراهیم کمک میخواهد. پاسخ ابراهیم بهطرز عجیبی ساده است: «تو در زندگیات چیزهای خوب خود را یافتی و ایلعازر چیزهای بد را. اکنون او اینجا تسلی مییابد و تو در عذابی.»
ابراهیم گناهان مرد ثروتمند را یکییکی برنمیشمارد. فقط میگوید: «تو پیشتر دریافت کردهای.» این حساب آسمان است. اگر خدا نبود، چنین حسابی هم نبود. چون خدا هست، کسی که در این زمین زودتر دریافت کند، بعداً چیزی برای دریافت ندارد.
سخنان عیسی از آغاز تا پایان وارونه است. خوشا به حال فقیران و وای بر ثروتمندان. آنان که اکنون میگریند خواهند خندید و آنان که اکنون میخندند خواهند گریست (لوقا ۶). اولینها آخرین و آخرینها اولین خواهند شد (متی ۲۰). گذشتن شتر از سوراخ سوزن آسانتر است از ورود ثروتمند به پادشاهی خدا (متی ۱۹).
عیسی دربارهٔ ریاکارانی چون فریسیان چنین گفت: آنان صدقه میدهند، دعا میکنند و روزه میگیرند تا مردم ببینند. و «آنان پاداش خود را پیشتر یافتهاند» (متی ۶). در اینجا «پیشتر یافتهاند» در اصل واژهای بود که بازرگانان روی رسید مینوشتند: «تمام مبلغ دریافت شد.» ستایش مردم را گرفتهاند، پس حساب بسته شده است.
درست پیش از داستان مرد ثروتمند و ایلعازر، عیسی میگوید: «آنچه نزد مردم والاست، نزد خدا نفرتانگیز است» (لوقا ۱۶:۱۵). میگوید وقتی ضیافتی میدهی، ثروتمندانی را که میتوانند جبران کنند دعوت مکن، بلکه فقیرانی را دعوت کن که نمیتوانند. چون آنان نمیتوانند جبران کنند، تو در آسمان پاداش خواهی یافت (لوقا ۱۴).
مکاشفه دربارهٔ بابل میگوید: به همان اندازه که خود را جلال داد و در تجمل زیست، به همان اندازه به او عذاب دهید (مکاشفه ۱۸:۷). معیار فهرست گناهان نیست، بلکه مقدار لذتی است که برده شده.
همهٔ این سخنان به یک جهت اشاره میکنند. اگر در زمین دریافت کنی، در آسمان چیزی برای دریافت باقی نمیماند.
کتاب مقدس واقعیت کامیابی بدکاران را پنهان نمیکند. نویسندهٔ مزمور ۷۳ اعتراف میکند که با دیدن کامیابی شریران حسد ورزید و نزدیک بود بلغزد. جامعه ۷ میگوید عادل در عدالت خود هلاک میشود و شریر در شرارت خود عمر دراز میکند. کتاب ایوب داستان مرد عادلی است که بیدلیل همهچیز را از دست میدهد.
پیامبران هم با خدا مجادله کردند. ارمیا پرسید: «چرا راه شریران کامیاب است؟» (ارمیا ۱۲:۱). حبقوق پرسید چرا خدا خاموش است وقتی شریر عادل را میبلعد (حبقوق ۱:۱۳). اما خدا حتی یک بار هم پاسخ نداد: «بدکاران در این زمین هلاک خواهند شد.»
بلکه کتاب مقدس میگوید قدرت این جهان در دست کیست. در بیابان شیطان گفت که شکوه همهٔ پادشاهیهای جهان به او سپرده شده و به هر که بخواهد میدهد، و عیسی آن را انکار نکرد (لوقا ۴). عیسی شیطان را «رئیس این جهان» نامید (یوحنا ۱۲:۳۱). اگر کسی که شکوه جهان را تقسیم میکند آن شریر است، طبیعی است که بدکاران کامیاب باشند.
واقعیت امروز هم همین است. استالین و مائو تسهتونگ که مسئول مرگ دهها میلیون نفر بودند، در حالی که قدرت را در دست داشتند در بستر خود مردند. در کره، خسارت کلاهبرداری تلفنی سال گذشته تا ۱٫۲۵۷۸ تریلیون وون بالا رفت. اما تیم ویژهٔ تحقیق در چهار سال تنها ۳۶ میلیارد وون را بازگرداند. آن که میرباید لذت میبرد و آن که ربوده شده چیزی پس نمیگیرد.
بیعدالتی دلیل نبودن خدا نیست. یعنی حساب هنوز تمام نشده است.
آنچه آسمان به آن نگاه میکند موجودی حساب بانکی نیست، بلکه این است که آن شخص برای خودش چقدر بهره برده است.
هیچکس نیست که هم نیک باشد و هم در رفاه زندگی کند. میتوان پول زیادی درآورد. اما اگر آنچه درمیآوری را تقسیم کنی، سهم خودت کم میشود. ثروتمند واقعاً نیک، هرچقدر هم درآمد داشته باشد، چارهای جز این ندارد که خودش ساده و پرزحمت زندگی کند. دشوار است کسی را که برای خودش خرج میکند و میاندوزد و در آسودگی زندگی میکند نیک بنامیم. نیک زیستن و در عین حال از همهچیز به دلخواه بهره بردن تناقض است.
پژوهشها هم این را نشان میدهند. در یک پژوهش آمریکایی که هزاران نفر را دهها سال دنبال کرد، افراد مهربان و سازگار کمتر از دیگران درآمد داشتند. در مردان این تفاوت حدود ۱۸ درصد بود. همچنین فقیران نسبت بزرگتری از درآمد خود را نسبت به ثروتمندان میبخشند. آنان که میبخشند ثروتمند نمیشوند و ثروتمندان کمتر میبخشند.
کسانی هم هستند که هم بدکارند و هم فقیر. اما بیشترشان نیز با لذتجویی زندگی میکنند. حتی بیپول، روزشان را با لذتهای ارزان و آسان مانند الکل، سیگار و هرزهنگاری پر میکنند. خودداری نمیکنند و آنچه میخواهند را فوراً برمیدارند. اما آدم نیک فقیر است و باز هم خودداری میکند، و در همان حال هم میبخشد. یک فقر میتواند فقری باشد که لذت میبرد، یا فقری که تحمل میکند.
عیسی گفت صلیب خود را بردار و از من پیروی کن. هرگز نگفت راحت پیروی کن. خود عیسی بر صلیب مرد و بیشتر شاگردانش در فقر زیستند و آزار دیدند. پولس میگوید همهٔ کسانی که میخواهند با دینداری زندگی کنند آزار خواهند دید (دوم تیموتائوس ۳:۱۲).
موسی شاهزادهٔ مصر بود. اما به جای اینکه مدتی کوتاه از لذت گناه بهره ببرد، رنج کشیدن با قوم خدا را برگزید. او آن خواری را ثروتی بزرگتر از همهٔ گنجهای مصر شمرد، زیرا به پاداش چشم دوخته بود (عبرانیان ۱۱). کتاب مقدس رنج را «ثروت» مینامد.
عیسی گفت گنجها را بر زمین نیندوزید، بلکه در آسمان (متی ۶). پولس میگوید رنجهای سبک و گذرای ما جلالی جاودانی و بیاندازه عظیم برای ما پدید میآورد (دوم قرنتیان ۴:۱۷). رنج از میان نمیرود. انباشته میشود.
اگر کوتاه بیایی سهمت کم میشود. اگر درستکار باشی ضرر میکنی. کسانی که فریب میدهند و از دیگران میگیرند زودتر بالا میروند. این به این دلیل نیست که دنیا اشتباه میچرخد. دنیا دقیقاً همانطور میچرخد که عیسی از آغاز گفت.
میپرسی با وجود خدا چرا بدکاران کامیاباند؟ چون خدا هست، بدکاران کامیاباند. آنان هماکنون در این زمین دریافت میکنند.
چون خدا هست، عادلان رنج میکشند. آنان هنوز دریافت نکردهاند.
در این دنیا هیچ چیز مجانی نیست. کسی که در زمین لذت برد پیشتر دریافت کرده، و کسی که در زمین تحمل کرد هنوز چیزی برای دریافت دارد.
اما اندوهگین مباش. برای کسی که به اندازهٔ کافی رنج اندوخته، اتفاقهای خوب میافتد.
به ایوب نگاه کن. او در یک روز ثروت، فرزندان و سلامتیاش را از دست داد. دوستانش او را در تنگنا گذاشتند و گفتند به خاطر گناهانش مجازات میشود. اما ایوب تا پایان تحمل کرد و خدا دو برابر آنچه پیشتر داشت به او داد (ایوب ۴۲).
به یوسف نگاه کن. برادرانش او را به بردگی فروختند و با تهمتی ناروا به زندان افتاد. اما در پایان آن رنج، نخستوزیر مصر شد. و به برادرانی که او را فروخته بودند گفت: «شما قصد بدی برای من داشتید، اما خدا آن را به نیکویی بدل کرد» (پیدایش ۵۰).
نه رنج ایوب بیهوده بود و نه رنج یوسف. از رنجی که تو تحمل کردهای هم حتی ذرهای از میان نخواهد رفت.
پس دنیا را باید وارونه دید.
خواندن متن اصلی (کرهای) →
من میخواهم در جواب بپرسم: در این دنیا کجا چیزی مجانی است؟
آنچه در این زمین از آن لذت بردهای، همان است که در این زمین دریافت کردهای. در لوقا ۱۶، مرد ثروتمند در جهنم در میان عذاب از ابراهیم کمک میخواهد. پاسخ ابراهیم بهطرز عجیبی ساده است: «تو در زندگیات چیزهای خوب خود را یافتی و ایلعازر چیزهای بد را. اکنون او اینجا تسلی مییابد و تو در عذابی.»
ابراهیم گناهان مرد ثروتمند را یکییکی برنمیشمارد. فقط میگوید: «تو پیشتر دریافت کردهای.» این حساب آسمان است. اگر خدا نبود، چنین حسابی هم نبود. چون خدا هست، کسی که در این زمین زودتر دریافت کند، بعداً چیزی برای دریافت ندارد.
۱. حساب آسمان وارونه پیش میرود
سخنان عیسی از آغاز تا پایان وارونه است. خوشا به حال فقیران و وای بر ثروتمندان. آنان که اکنون میگریند خواهند خندید و آنان که اکنون میخندند خواهند گریست (لوقا ۶). اولینها آخرین و آخرینها اولین خواهند شد (متی ۲۰). گذشتن شتر از سوراخ سوزن آسانتر است از ورود ثروتمند به پادشاهی خدا (متی ۱۹).
عیسی دربارهٔ ریاکارانی چون فریسیان چنین گفت: آنان صدقه میدهند، دعا میکنند و روزه میگیرند تا مردم ببینند. و «آنان پاداش خود را پیشتر یافتهاند» (متی ۶). در اینجا «پیشتر یافتهاند» در اصل واژهای بود که بازرگانان روی رسید مینوشتند: «تمام مبلغ دریافت شد.» ستایش مردم را گرفتهاند، پس حساب بسته شده است.
درست پیش از داستان مرد ثروتمند و ایلعازر، عیسی میگوید: «آنچه نزد مردم والاست، نزد خدا نفرتانگیز است» (لوقا ۱۶:۱۵). میگوید وقتی ضیافتی میدهی، ثروتمندانی را که میتوانند جبران کنند دعوت مکن، بلکه فقیرانی را دعوت کن که نمیتوانند. چون آنان نمیتوانند جبران کنند، تو در آسمان پاداش خواهی یافت (لوقا ۱۴).
مکاشفه دربارهٔ بابل میگوید: به همان اندازه که خود را جلال داد و در تجمل زیست، به همان اندازه به او عذاب دهید (مکاشفه ۱۸:۷). معیار فهرست گناهان نیست، بلکه مقدار لذتی است که برده شده.
همهٔ این سخنان به یک جهت اشاره میکنند. اگر در زمین دریافت کنی، در آسمان چیزی برای دریافت باقی نمیماند.
۲. کتاب مقدس بیعدالتی را پنهان نمیکند
کتاب مقدس واقعیت کامیابی بدکاران را پنهان نمیکند. نویسندهٔ مزمور ۷۳ اعتراف میکند که با دیدن کامیابی شریران حسد ورزید و نزدیک بود بلغزد. جامعه ۷ میگوید عادل در عدالت خود هلاک میشود و شریر در شرارت خود عمر دراز میکند. کتاب ایوب داستان مرد عادلی است که بیدلیل همهچیز را از دست میدهد.
پیامبران هم با خدا مجادله کردند. ارمیا پرسید: «چرا راه شریران کامیاب است؟» (ارمیا ۱۲:۱). حبقوق پرسید چرا خدا خاموش است وقتی شریر عادل را میبلعد (حبقوق ۱:۱۳). اما خدا حتی یک بار هم پاسخ نداد: «بدکاران در این زمین هلاک خواهند شد.»
بلکه کتاب مقدس میگوید قدرت این جهان در دست کیست. در بیابان شیطان گفت که شکوه همهٔ پادشاهیهای جهان به او سپرده شده و به هر که بخواهد میدهد، و عیسی آن را انکار نکرد (لوقا ۴). عیسی شیطان را «رئیس این جهان» نامید (یوحنا ۱۲:۳۱). اگر کسی که شکوه جهان را تقسیم میکند آن شریر است، طبیعی است که بدکاران کامیاب باشند.
واقعیت امروز هم همین است. استالین و مائو تسهتونگ که مسئول مرگ دهها میلیون نفر بودند، در حالی که قدرت را در دست داشتند در بستر خود مردند. در کره، خسارت کلاهبرداری تلفنی سال گذشته تا ۱٫۲۵۷۸ تریلیون وون بالا رفت. اما تیم ویژهٔ تحقیق در چهار سال تنها ۳۶ میلیارد وون را بازگرداند. آن که میرباید لذت میبرد و آن که ربوده شده چیزی پس نمیگیرد.
بیعدالتی دلیل نبودن خدا نیست. یعنی حساب هنوز تمام نشده است.
۳. معیار پول نیست، بلکه بهرهمندی است
آنچه آسمان به آن نگاه میکند موجودی حساب بانکی نیست، بلکه این است که آن شخص برای خودش چقدر بهره برده است.
هیچکس نیست که هم نیک باشد و هم در رفاه زندگی کند. میتوان پول زیادی درآورد. اما اگر آنچه درمیآوری را تقسیم کنی، سهم خودت کم میشود. ثروتمند واقعاً نیک، هرچقدر هم درآمد داشته باشد، چارهای جز این ندارد که خودش ساده و پرزحمت زندگی کند. دشوار است کسی را که برای خودش خرج میکند و میاندوزد و در آسودگی زندگی میکند نیک بنامیم. نیک زیستن و در عین حال از همهچیز به دلخواه بهره بردن تناقض است.
پژوهشها هم این را نشان میدهند. در یک پژوهش آمریکایی که هزاران نفر را دهها سال دنبال کرد، افراد مهربان و سازگار کمتر از دیگران درآمد داشتند. در مردان این تفاوت حدود ۱۸ درصد بود. همچنین فقیران نسبت بزرگتری از درآمد خود را نسبت به ثروتمندان میبخشند. آنان که میبخشند ثروتمند نمیشوند و ثروتمندان کمتر میبخشند.
کسانی هم هستند که هم بدکارند و هم فقیر. اما بیشترشان نیز با لذتجویی زندگی میکنند. حتی بیپول، روزشان را با لذتهای ارزان و آسان مانند الکل، سیگار و هرزهنگاری پر میکنند. خودداری نمیکنند و آنچه میخواهند را فوراً برمیدارند. اما آدم نیک فقیر است و باز هم خودداری میکند، و در همان حال هم میبخشد. یک فقر میتواند فقری باشد که لذت میبرد، یا فقری که تحمل میکند.
۴. پیروی از خدا و ضرر کردن امری عادی است
عیسی گفت صلیب خود را بردار و از من پیروی کن. هرگز نگفت راحت پیروی کن. خود عیسی بر صلیب مرد و بیشتر شاگردانش در فقر زیستند و آزار دیدند. پولس میگوید همهٔ کسانی که میخواهند با دینداری زندگی کنند آزار خواهند دید (دوم تیموتائوس ۳:۱۲).
موسی شاهزادهٔ مصر بود. اما به جای اینکه مدتی کوتاه از لذت گناه بهره ببرد، رنج کشیدن با قوم خدا را برگزید. او آن خواری را ثروتی بزرگتر از همهٔ گنجهای مصر شمرد، زیرا به پاداش چشم دوخته بود (عبرانیان ۱۱). کتاب مقدس رنج را «ثروت» مینامد.
عیسی گفت گنجها را بر زمین نیندوزید، بلکه در آسمان (متی ۶). پولس میگوید رنجهای سبک و گذرای ما جلالی جاودانی و بیاندازه عظیم برای ما پدید میآورد (دوم قرنتیان ۴:۱۷). رنج از میان نمیرود. انباشته میشود.
اگر کوتاه بیایی سهمت کم میشود. اگر درستکار باشی ضرر میکنی. کسانی که فریب میدهند و از دیگران میگیرند زودتر بالا میروند. این به این دلیل نیست که دنیا اشتباه میچرخد. دنیا دقیقاً همانطور میچرخد که عیسی از آغاز گفت.
نتیجه
میپرسی با وجود خدا چرا بدکاران کامیاباند؟ چون خدا هست، بدکاران کامیاباند. آنان هماکنون در این زمین دریافت میکنند.
چون خدا هست، عادلان رنج میکشند. آنان هنوز دریافت نکردهاند.
در این دنیا هیچ چیز مجانی نیست. کسی که در زمین لذت برد پیشتر دریافت کرده، و کسی که در زمین تحمل کرد هنوز چیزی برای دریافت دارد.
اما اندوهگین مباش. برای کسی که به اندازهٔ کافی رنج اندوخته، اتفاقهای خوب میافتد.
به ایوب نگاه کن. او در یک روز ثروت، فرزندان و سلامتیاش را از دست داد. دوستانش او را در تنگنا گذاشتند و گفتند به خاطر گناهانش مجازات میشود. اما ایوب تا پایان تحمل کرد و خدا دو برابر آنچه پیشتر داشت به او داد (ایوب ۴۲).
به یوسف نگاه کن. برادرانش او را به بردگی فروختند و با تهمتی ناروا به زندان افتاد. اما در پایان آن رنج، نخستوزیر مصر شد. و به برادرانی که او را فروخته بودند گفت: «شما قصد بدی برای من داشتید، اما خدا آن را به نیکویی بدل کرد» (پیدایش ۵۰).
نه رنج ایوب بیهوده بود و نه رنج یوسف. از رنجی که تو تحمل کردهای هم حتی ذرهای از میان نخواهد رفت.
پس دنیا را باید وارونه دید.