Kazananlar Rusya ya da İran Değildi
Kazananlar Rusya ve İran değil.
Rusya savaşla bir miktar toprak kazandı, İran da askerî başarılar iddia ediyor. İki ülke de zafer ilan etti. Ama Rusya'nın tahmini kaybı yaklaşık 3.000 trilyon won (2 trilyon doların üzerinde), İran'ınki ise yaklaşık 300 trilyon won (200 milyar doların üzerinde). Bu rakamlara askerî harcamalar, ekipman kayıpları, yaptırımlar, azalan üretim, küçülen yatırım, insan kayıpları ve yavaşlayan büyüme dahil.
IMF'ye göre savaş yaşayan ülkelerde kişi başına GSYH on yıl sonra bile ortalama yüzde 28, ihracat ise yüzde 58 daha düşük kalıyor. American Economic Review, modern devletlerarası savaşların GSYH'yi ortalama yüzde 10 düşürdüğünü ve fiyatları yüzde 20 artırdığını buldu; NBER de GSYH'nin ortalama yüzde 13 düştüğü ve on yıl sonra bile çoğunlukla toparlanamadığı sonucuna vardı.
Onlar savaşırken diğer ülkeler yapay zekâya, yarı iletkenlere, robotlara, bataryalara ve uzay sanayisine yatırım yaptı. Biraz toprak kazanıp teknoloji yarışında yıllar kaybedersen bu kârlı bir alışveriş değildir.
Asıl kayıplar insanlar ve zamandır. Savaşta ölen genç erkekler, engelli kalan askerler, yurt dışına kaçan mülteciler ve mühendisler, hiç doğmayan çocuklar. Hepsi ülkenin geleceğiydi. Fabrikalar ve yollar yeniden yapılabilir ama giden gençler geri gelmez.
Bir savaşı kimin kazandığını ancak ardından gelen faturalar ulaştıktan sonra anlarsın. Savaş insanları ve kaynakları yakmanın en hızlı yoludur. Bir cumhurbaşkanını kahraman yapabilir ama ekonomi ve gelecek açısından savaş en pahalı başarısızlıktır.
Sonuçta modern savaşın en büyük kazananları savaşı kazanan ülkeler değil, savaş yerine geleceğe hazırlanan ülkelerdir.
Orijinalini oku (Korece) →
Rusya savaşla bir miktar toprak kazandı, İran da askerî başarılar iddia ediyor. İki ülke de zafer ilan etti. Ama Rusya'nın tahmini kaybı yaklaşık 3.000 trilyon won (2 trilyon doların üzerinde), İran'ınki ise yaklaşık 300 trilyon won (200 milyar doların üzerinde). Bu rakamlara askerî harcamalar, ekipman kayıpları, yaptırımlar, azalan üretim, küçülen yatırım, insan kayıpları ve yavaşlayan büyüme dahil.
Göz Alıcı Görünüyor ama Yaralarla Kaplı
IMF'ye göre savaş yaşayan ülkelerde kişi başına GSYH on yıl sonra bile ortalama yüzde 28, ihracat ise yüzde 58 daha düşük kalıyor. American Economic Review, modern devletlerarası savaşların GSYH'yi ortalama yüzde 10 düşürdüğünü ve fiyatları yüzde 20 artırdığını buldu; NBER de GSYH'nin ortalama yüzde 13 düştüğü ve on yıl sonra bile çoğunlukla toparlanamadığı sonucuna vardı.
Paradan Daha Büyük Bir Şey Kaybettiler
Onlar savaşırken diğer ülkeler yapay zekâya, yarı iletkenlere, robotlara, bataryalara ve uzay sanayisine yatırım yaptı. Biraz toprak kazanıp teknoloji yarışında yıllar kaybedersen bu kârlı bir alışveriş değildir.
Asıl kayıplar insanlar ve zamandır. Savaşta ölen genç erkekler, engelli kalan askerler, yurt dışına kaçan mülteciler ve mühendisler, hiç doğmayan çocuklar. Hepsi ülkenin geleceğiydi. Fabrikalar ve yollar yeniden yapılabilir ama giden gençler geri gelmez.
Gerçek Kazananlar Savaş Yerine Geleceğe Hazırlanan Ülkelerdir
Bir savaşı kimin kazandığını ancak ardından gelen faturalar ulaştıktan sonra anlarsın. Savaş insanları ve kaynakları yakmanın en hızlı yoludur. Bir cumhurbaşkanını kahraman yapabilir ama ekonomi ve gelecek açısından savaş en pahalı başarısızlıktır.
Sonuçta modern savaşın en büyük kazananları savaşı kazanan ülkeler değil, savaş yerine geleceğe hazırlanan ülkelerdir.