Dünyanın 5 Büyük Yaratılış Mitinde Görünen İsa
# Dünyanın 5 büyük mitinde yaratılış sırası aynı
İnsanlık birbirinden farklı diller ve kültürler içinde yaşadı. Mısırlılar da, Hindular da, Yunanlılar da, İbraniler de ve hepsinden önce gelen Sümerler de farklı tanrılara inandı. Ama şaşırtıcı biçimde aktardıkları yaratılış mitlerinin temel yapısı neredeyse aynıdır.
① Başlangıçtaki kaos ② İlk varlığın ortaya çıkışı ③ Gök ile yerin ayrılması ④ Düzenli bir dünyanın doğuşu
Önce dünya tamamlanmış bir dünya değildir.
Sümer'de yalnızca ilk deniz tanrıçası Nammu vardır. Gök de yer de henüz yoktur.
Mısır'da yalnızca uçsuz bucaksız ilk deniz "Nun" vardır.
Hinduizm'de yalnızca karanlığın içindeki kozmik deniz vardır.
Yunan'da Kaos vardır. Gök ile yerin henüz ayrılmadığı bir durumdur.
Yaratılış da aynıdır. "Yeryüzü boştu, yeryüzünde hiçbir şey yoktu. Engin karanlıklarla kaplıydı."
Dünya baştan beri düzenli bir hâlde değil, kaos ve karanlık içinde vardır.
Kaosun içinden ilk varlık ortaya çıkar. Ve o varlık dünyayı yaratır.
Sümer'de ilk deniz Nammu'dan gök tanrısı An ve yer tanrıçası Ki doğar.
Mısır'da Atum ilk suların içinden kendiliğinden yükselir.
Hinduizm'de kozmik denizin üzerinde Vişnu vardır, göbeğinden bir lotus açar ve Brahma doğar.
Yunan'da Kaos'un içinden Gaia ortaya çıkar.
Yaratılış'ta Tanrı kaosun üzerinde vardır ve sözüyle yaratmaya başlar. Burada Söz'ün İsa olduğu, yaşam verilmiş ilk ışık olduğu görüşü de vardır.
Hepsinde kaostan sonra ilk tanrı ortaya çıkar ve o tanrı dünyayı yaratır.
Sonraki aşama da benzerdir.
Sümer'de An ile Ki'nin birleşmesinden doğan rüzgâr tanrısı Enlil gök ile yeri ayırıp evreni yaratır.
Mısır'da Şu gök tanrıçası Nut ile yer tanrısı Geb'i birbirinden ayırır.
Hinduizm'de Brahma gök ile yeri ayırıp dünyanın katmanlarını yapar.
Yunan'da Uranos ile Gaia ayrılırken evrenin yapısı oluşur.
Yaratılış'ta Tanrı suları sulardan ayırır, bir kubbe yaparak gök ile yeri birbirinden ayırır.
Kaostan düzen yaratan ilk eylem neredeyse her zaman "ayırma"dır.
Gök ile yer ayrılır, ışık ile karanlık ayrılır, yukarı ile aşağı ayrılır.
Ayırma bitince dünya tamamlanır.
Sümer'de Enki çamuru yoğurup insanı biçimlendirir, doğum tanrıçası Ninmah onun burnuna soluk üfler ve insan doğar.
Mısır'da tanrıların soy ağacı devam eder, doğa ve uygarlık ortaya çıkar.
Hinduizm'de Brahma insanları, hayvanları, dağları ve nehirleri yaratır.
Yunan'da tanrı kuşaklarından geçilerek Zeus evrenin düzenini kurar.
Yaratılış'ta Tanrı insanı topraktan biçimlendirir, burnuna yaşam soluğu üfleyerek insanı tamamlar.
Kaos düzene, boşluk dünyaya dönüşür.
Beş mitin hepsinde başlangıç ilk sular ya da kaostur. Sümer'in Nammu'su, Mısır'ın Nun'u, Hinduizm'in kozmik denizi, Yunan'ın Kaos'u, Yaratılış'ın enginleri; adları farklı ama aynı durum. Oradan ilk varlık ortaya çıkar. İster An ile Ki olsun, ister Atum, ister Vişnu ile Brahma, ister Gaia, ister Tanrı. Ve onun ilk eylemi ayırmaktır. Gök ile yer, sular ile sular, yukarı ile aşağı. Ayırma bitince düzenli evren tamamlanır ve topraktan biçimlendirilmiş insan doğar.
Hangi mite bakarsanız bakın başlangıç kaostur. Karanlık vardır, su vardır, boşluk vardır. Onun içinden ilk varlık çıkar. Ve gök ile yeri ayırıp düzeni kurar.
Sümerlerin verdiği ad, Mısırlıların verdiği ad, Hinduların, Yunanlıların ve İbranilerin verdiği ad farklı sadece; hikâyenin iskeleti şaşırtıcı derecede birbirine benzer.
En basit ve en güçlü açıklama şudur: İlk atalardan duyulmuş bir hikâye.
İnsanlık aslında tek bir kökten ayrıldı ve diller dağılmadan önce aktarılan hikâyeyi herkes kendi dili ve kültürüyle yeniden giydirdi, o kadar. Adlar değişti, tanrının görünüşü değişti; ama aslında aynı tanrı değil mi?
Kültürel yayılma, Mezopotamya tufan mitleri ya da insanın ortak bilişsel yapısı gibi açıklamalar da var. Ama bunlarla açıklamak için yapı fazlasıyla tıpatıp örtüşüyor. Büyükannenin büyükannesinin büyükannesinin anlattığı hikâye sanıldığından çok daha dayanıklıdır.
Babil Kulesi'nde dillerin karışmasından sonra Sümerler ona Nammu, Mısırlılar Atum, Hindular Vişnu ve Brahma, Yunanlılar Gaia, İbraniler de Tanrı dediyse, belki hepimiz aynı tanrı kökenine sahibizdir.
Orijinalini oku (Korece) →
İnsanlık birbirinden farklı diller ve kültürler içinde yaşadı. Mısırlılar da, Hindular da, Yunanlılar da, İbraniler de ve hepsinden önce gelen Sümerler de farklı tanrılara inandı. Ama şaşırtıcı biçimde aktardıkları yaratılış mitlerinin temel yapısı neredeyse aynıdır.
① Başlangıçtaki kaos ② İlk varlığın ortaya çıkışı ③ Gök ile yerin ayrılması ④ Düzenli bir dünyanın doğuşu
1. Başlangıçtaki kaos
Önce dünya tamamlanmış bir dünya değildir.
Sümer'de yalnızca ilk deniz tanrıçası Nammu vardır. Gök de yer de henüz yoktur.
Mısır'da yalnızca uçsuz bucaksız ilk deniz "Nun" vardır.
Hinduizm'de yalnızca karanlığın içindeki kozmik deniz vardır.
Yunan'da Kaos vardır. Gök ile yerin henüz ayrılmadığı bir durumdur.
Yaratılış da aynıdır. "Yeryüzü boştu, yeryüzünde hiçbir şey yoktu. Engin karanlıklarla kaplıydı."
Dünya baştan beri düzenli bir hâlde değil, kaos ve karanlık içinde vardır.
2. İlk varlığın ortaya çıkışı
Kaosun içinden ilk varlık ortaya çıkar. Ve o varlık dünyayı yaratır.
Sümer'de ilk deniz Nammu'dan gök tanrısı An ve yer tanrıçası Ki doğar.
Mısır'da Atum ilk suların içinden kendiliğinden yükselir.
Hinduizm'de kozmik denizin üzerinde Vişnu vardır, göbeğinden bir lotus açar ve Brahma doğar.
Yunan'da Kaos'un içinden Gaia ortaya çıkar.
Yaratılış'ta Tanrı kaosun üzerinde vardır ve sözüyle yaratmaya başlar. Burada Söz'ün İsa olduğu, yaşam verilmiş ilk ışık olduğu görüşü de vardır.
Hepsinde kaostan sonra ilk tanrı ortaya çıkar ve o tanrı dünyayı yaratır.
3. Gök ile yerin ayrılması
Sonraki aşama da benzerdir.
Sümer'de An ile Ki'nin birleşmesinden doğan rüzgâr tanrısı Enlil gök ile yeri ayırıp evreni yaratır.
Mısır'da Şu gök tanrıçası Nut ile yer tanrısı Geb'i birbirinden ayırır.
Hinduizm'de Brahma gök ile yeri ayırıp dünyanın katmanlarını yapar.
Yunan'da Uranos ile Gaia ayrılırken evrenin yapısı oluşur.
Yaratılış'ta Tanrı suları sulardan ayırır, bir kubbe yaparak gök ile yeri birbirinden ayırır.
Kaostan düzen yaratan ilk eylem neredeyse her zaman "ayırma"dır.
Gök ile yer ayrılır, ışık ile karanlık ayrılır, yukarı ile aşağı ayrılır.
4. Düzenli bir dünyanın doğuşu
Ayırma bitince dünya tamamlanır.
Sümer'de Enki çamuru yoğurup insanı biçimlendirir, doğum tanrıçası Ninmah onun burnuna soluk üfler ve insan doğar.
Mısır'da tanrıların soy ağacı devam eder, doğa ve uygarlık ortaya çıkar.
Hinduizm'de Brahma insanları, hayvanları, dağları ve nehirleri yaratır.
Yunan'da tanrı kuşaklarından geçilerek Zeus evrenin düzenini kurar.
Yaratılış'ta Tanrı insanı topraktan biçimlendirir, burnuna yaşam soluğu üfleyerek insanı tamamlar.
Kaos düzene, boşluk dünyaya dönüşür.
Sonuçta yapı aynı
Beş mitin hepsinde başlangıç ilk sular ya da kaostur. Sümer'in Nammu'su, Mısır'ın Nun'u, Hinduizm'in kozmik denizi, Yunan'ın Kaos'u, Yaratılış'ın enginleri; adları farklı ama aynı durum. Oradan ilk varlık ortaya çıkar. İster An ile Ki olsun, ister Atum, ister Vişnu ile Brahma, ister Gaia, ister Tanrı. Ve onun ilk eylemi ayırmaktır. Gök ile yer, sular ile sular, yukarı ile aşağı. Ayırma bitince düzenli evren tamamlanır ve topraktan biçimlendirilmiş insan doğar.
Hangi mite bakarsanız bakın başlangıç kaostur. Karanlık vardır, su vardır, boşluk vardır. Onun içinden ilk varlık çıkar. Ve gök ile yeri ayırıp düzeni kurar.
Sümerlerin verdiği ad, Mısırlıların verdiği ad, Hinduların, Yunanlıların ve İbranilerin verdiği ad farklı sadece; hikâyenin iskeleti şaşırtıcı derecede birbirine benzer.
Peki neden hepsi aynı?
En basit ve en güçlü açıklama şudur: İlk atalardan duyulmuş bir hikâye.
İnsanlık aslında tek bir kökten ayrıldı ve diller dağılmadan önce aktarılan hikâyeyi herkes kendi dili ve kültürüyle yeniden giydirdi, o kadar. Adlar değişti, tanrının görünüşü değişti; ama aslında aynı tanrı değil mi?
Kültürel yayılma, Mezopotamya tufan mitleri ya da insanın ortak bilişsel yapısı gibi açıklamalar da var. Ama bunlarla açıklamak için yapı fazlasıyla tıpatıp örtüşüyor. Büyükannenin büyükannesinin büyükannesinin anlattığı hikâye sanıldığından çok daha dayanıklıdır.
Babil Kulesi'nde dillerin karışmasından sonra Sümerler ona Nammu, Mısırlılar Atum, Hindular Vişnu ve Brahma, Yunanlılar Gaia, İbraniler de Tanrı dediyse, belki hepimiz aynı tanrı kökenine sahibizdir.
