Waarom bleef voorouderverering alleen in Azië bestaan?
Geografische kenmerken en verschillen in verdediging
Europa had een vlak terrein dat moeilijk te verdedigen was. Te midden van onophoudelijke oorlogen was de sleutel tot overleven niet de familietraditie, maar het vermogen van strijders om de vijand meteen af te slaan. Belangrijker dan de voorouders eren was het zeker stellen van levende strijdkrachten.
Religieuze eenwording en culturele breuk
Toen het christendom zich over heel Europa verspreidde, werd een wereldbeeld gevestigd dat 'alleen op God' gericht was. Daarbij werden de bestaande polytheïstische elementen en de voorouderverering als afgoderij gezien en verdwenen ze snel.
Het verticale gezagssysteem van Azië
Azië daarentegen stelde de familie boven het individu. Het sterke autoritarisme, waarbij het woord van de ouderen tijdens hun leven wet was, werd ook na hun dood een middel om die kracht en dat gezag via de vorm van het 'ritueel' te erven en te bevestigen.
Sedentaire cultuur en de voortzetting van de familielijn
Aziaten bleven lang in één dorp wonen, bewerkten het land, onderhielden de graven en zetten de familielijn voort. Omdat ze niet vaak verhuisden, was het makkelijk om de sporen van de voorouders te verzorgen, en dat groeide vanzelf uit tot een nooit onderbroken cultuur van voorouderverering.
De maatstaf van welvaart en de moderne blik
Vandaag lijkt Europa misschien verder. Maar deze Aziatische samenhang was ook de motor van snelle economische groei (gecomprimeerde groei). Toch is misschien het punt bereikt waarop overmatig collectivisme en gezag botsen met de moderne individuele creativiteit.