Endişe ve Öfkenin "10 Saniyelik" Kararı Hayatını Uçurur
Hayat 10 saniyede mahvolur.
İnsanlar hayatın çöktüğü anı iflas ya da ağır hastalık gibi "büyük bir olay" olarak hayal eder. Ama hayatın gerçekten kırıldığı noktalara bakınca, çoğu zaman 10 saniyeden kısa süren bir duyguyla verilen kararla bir ömür belirlenir.
Bir anlık öfkeyle verilen istifa dilekçesi mi? Sonradan bakınca şirket onu terfi listesine koymuşmuş; önüne kıran araca misilleme olarak yapılan saldırgan sürüş yüzünden ehliyet iptal edilir. Önemsiz bir tartışma yüzünden evden kaçılır ya da boşanılır. Hepsi 10 saniyelik bir tepkinin bıraktığı sonuçlardır.
Stres beyne ilaç enjekte eder.
Kafamızın içinde "akıl" adlı bir sürücü vardır. Ama stres bastırınca akıl sürücü koltuğundan aşağı çekilir, direksiyonu da dürtü ve korku alır. O an alkollü araç kullanmaya başlarız.
Birincisi, uyarıcı maddeler enjekte edilip beynin muhakemesi aptallaşır.
İkincisi, tek bir endişe kafanın içini işgal edince asıl önemli olan görünmez olur.
Üçüncüsü, sadece duyguları bastırmak bile enerjiyi tüketip hastalığa yol açabilir. Öfke bir seferde, endişe yavaş yavaş beni kemirir.
Alkollü sürücüyü indirmenin 4 adımı
1. adım, dur. Heyecanlı ve gözleri bulanıklaşmış sürücüye direksiyonu bırakma. 10 saniye de olsa 10 dakika da olsa konuşmadan dayan. Bütün kararları ilacın vücuttan çıktığı "yarına" ertele. Önce kendine sor: "Bir yıl sonra bu davranışımdan pişman olur muyum? Bu olayı hatırlar mıyım bile?"
2. adım, park et. Kontrol edebildiklerinle edemediklerini ayır; edemediklerinden elini çektiğin an içini hafiflik kaplar. Sorunu kâğıda yaz, zamanlayıcıyı yarına kur ve yarın endişelen. Bugün dinlen. Patlamış bir olay endişelenmekle geri alınmaz.
"Hanginiz kaygılanmakla boyuna bir arşın ekleyebilir?" (Matta 6:27)
"Yarın kendi kaygısını kendisi çeker. Her günün kendine göre derdi var." (Matta 6:34)
3. adım, yorgun sürücüyü toparla. Dışarı çık, güneşlen, yürü, sevdiğin müziği dinle, düzgün bir yemek ye. Bedenini hareket ettirince endorfin salgılanır; güneş serotonin, sevdiğin etkinlikler ve başarılar dopamin, insanlarla sıcak bağ kurmak da oksitosin üretir. Derin uyuyunca hormonlar yorgun beyni eski hâline döndürür.
4. adım, yeterince zahmet çektin. Otomatik pilota bırak. Ne olursa olsun dua ettiğin an direksiyon zorla el değiştirir. Endişenin başladığı an duanın başlama zamanıdır, endişenin sonu da duanın sonudur. Endişe ve dua aynı anda birlikte olamaz. Biri mutlaka kaybolmalıdır. İsa'nın sürüş tecrübesi 13,5 milyar yılı aşar.
"Yolunu RAB'be emanet et, O'na güven, O etkin olur." (Mezmur 37:5)
Dur, park et, rahatlat, emanet et. Sadece bu dört kelimeyi hatırlaman yeter.
