İnsanlıktan Önce Antik Bir Uygarlık mı? Kanıtlara Doğruluk Kontrolü
"İnsanlıktan önce başka bir ileri uygarlık vardı" hikâyesi sık sık dolaşır. Sadece bir komplo teorisi değil, NASA bilim insanlarının yazdığı bir makale (Silüryen hipotezi) de işin içine karışınca oldukça inandırıcı biçimde yayılır. Bu iddiaların sunduğu kanıtlar da birbirinden ürpertici. Başlıcalarını toplayınca şöyle:
Birincisi, 56 milyon yıl önceki katmanlarda karbonun aniden fırladığı bir iz (PETM) var ve bunun bizim Sanayi Devrimi'mizle tıpatıp aynı olduğu söyleniyor. İkincisi, 1,7 milyar yıl önce Afrika'da Gabon'da doğal bir nükleer reaktörün çalıştığına dair izler (Oklo) bulunmuş. Üçüncüsü, nükleer denemelerin bıraktığı radyasyonun yarı ömrü 80 milyon yıl olduğu için yüz milyon yıl sonra bile kalacağı söyleniyor. Dördüncüsü, Dünya devasa bir silgi olduğu için uygarlık ne kadar çevreciyse izleri o kadar tamamen silinir ve asla bulunamaz deniyor.
Dinleyince "Gerçekten var mıydı?" diye düşünüyorsun. Ama tek tek incelediğinde bu kanıtların çoğu çöker.
En sık çıkan korkutucu kısım bu. Eskiden de karbon bugünkü gibi fırladığına göre o zaman da bir uygarlık yok muydu? Ama gerçek tam tersidir. Bugün bizim karbon salma hızımız o zamankinden 9-10 kat daha hızlı. Benzer değil, biz çok daha aceleciyiz. Hatta tam bu "hız farkı" sayesinde doğanın mı insanın mı yaptığını ayırt edebiliyoruz. "O kadar aynı ki ayırt edilemez" sözünün aksine, gerçek "hız farklı olduğu için ayırt edilir"dir. En önemli kısım baştan ters bilinmiş oluyor.
"Nükleer denemelerin bıraktığı plütonyumun yarı ömrü 80 milyon yıl, yüz milyon yıl sonra bile kalır" açıklaması da yaygındır. Bu bir karışıklıktır. 80 milyon yıllık olan Pu-244 denen izotoptur, ama nükleer denemelerle toprağa saçılan Pu-239'dur. Bunun yarı ömrü sadece 24 bin yıldır. Üstelik o 80 milyon yıllık izotop insan üretiminde neredeyse hiç çıkmaz. İnandırıcı büyük bir sayı alakasız bir yere yapıştırılmış. Korkutmak için sadece sayı şişirilmiş.
1,7 milyar yıl önceki doğal reaktör hikâyesi "Bakın, eskiden de nükleer vardı" diye kullanılır. Ama bunu insan yapmadı, doğa kendiliğinden yaptı. Yani "İnsan olmadan da böyle ilginç şeyler oluşur" diyen bir karşı kanıttır. Bu tür iddiaların sık düştüğü çelişki burada. Bir yanda "Tuhaf bir şey görünce önce doğadan şüphelen" deniyor, öbür yanda karbon izine bakıp "Uygarlık değil mi?" diye heyecanlanılıyor. Kendi koyduğu kuralı kendisi çiğniyor.
En önemli kısım bu. Bu hipotezi ortaya atan iki NASA bilim insanı makalede açıkça "Eskiden bir uygarlık olduğunu iddia etmiyoruz" diye yazdı. Bu "Eski bir uygarlık bulduk" değil, "Olsaydı izlerini nasıl bulurduk?" diye düşünen bir hayal alıştırmasıdır. Asıl amaç uzaylı uygarlıkları bulma yöntemlerini ve bugün bizim Dünya'da bıraktığımız izleri düşünmektir. Ama bu "bizim iddiamız değil" uyarısı genellikle çıkarılıp atılıyor ve sadece hayal gerçek bir keşif gibi paketlenip yayılıyor.
Önce kaynak sorunu. Bir sanayi uygarlığı olsaydı sığ yer altındaki kömürü, petrolü ve metalleri çoktan tüketmiş olmalıydı, ama bunlar bugün hâlâ elimizde sapasağlam duruyor. Kimsenin önceden kullanmadığı anlamına gelir.
Sonra Ay'a bakın. Ay'da rüzgâr ve yağmur olmadığı için bir kez kalan şey yüz milyon yıl bile dayanır. Ama Ay'da eski bir uygarlığın bıraktığı tek bir eşya bile çıkmadı.
Ve "Dünya her şeyi siler" sözü de abartıdır. 300 milyon yıl önceki bitkileri de, milimetre kalınlığındaki dinozor yok oluşu katmanını da gerçekten kazıp çıkarıyoruz. Kıta ölçeğinde bir uygarlığın tek bir iz bırakmadan bütünüyle buharlaştığını varsaymak fazla zorlamadır.
Orijinalini oku (Korece) →
Birincisi, 56 milyon yıl önceki katmanlarda karbonun aniden fırladığı bir iz (PETM) var ve bunun bizim Sanayi Devrimi'mizle tıpatıp aynı olduğu söyleniyor. İkincisi, 1,7 milyar yıl önce Afrika'da Gabon'da doğal bir nükleer reaktörün çalıştığına dair izler (Oklo) bulunmuş. Üçüncüsü, nükleer denemelerin bıraktığı radyasyonun yarı ömrü 80 milyon yıl olduğu için yüz milyon yıl sonra bile kalacağı söyleniyor. Dördüncüsü, Dünya devasa bir silgi olduğu için uygarlık ne kadar çevreciyse izleri o kadar tamamen silinir ve asla bulunamaz deniyor.
Dinleyince "Gerçekten var mıydı?" diye düşünüyorsun. Ama tek tek incelediğinde bu kanıtların çoğu çöker.
1. Karbon "aynı şekilde" mi fırladı? — Aslında tam tersi
En sık çıkan korkutucu kısım bu. Eskiden de karbon bugünkü gibi fırladığına göre o zaman da bir uygarlık yok muydu? Ama gerçek tam tersidir. Bugün bizim karbon salma hızımız o zamankinden 9-10 kat daha hızlı. Benzer değil, biz çok daha aceleciyiz. Hatta tam bu "hız farkı" sayesinde doğanın mı insanın mı yaptığını ayırt edebiliyoruz. "O kadar aynı ki ayırt edilemez" sözünün aksine, gerçek "hız farklı olduğu için ayırt edilir"dir. En önemli kısım baştan ters bilinmiş oluyor.
2. Radyasyon meselesi: Yanlış element yakıştırılmış
"Nükleer denemelerin bıraktığı plütonyumun yarı ömrü 80 milyon yıl, yüz milyon yıl sonra bile kalır" açıklaması da yaygındır. Bu bir karışıklıktır. 80 milyon yıllık olan Pu-244 denen izotoptur, ama nükleer denemelerle toprağa saçılan Pu-239'dur. Bunun yarı ömrü sadece 24 bin yıldır. Üstelik o 80 milyon yıllık izotop insan üretiminde neredeyse hiç çıkmaz. İnandırıcı büyük bir sayı alakasız bir yere yapıştırılmış. Korkutmak için sadece sayı şişirilmiş.
3. Oklo reaktörü: Tam tersine "uygarlık yoktu" kanıtı
1,7 milyar yıl önceki doğal reaktör hikâyesi "Bakın, eskiden de nükleer vardı" diye kullanılır. Ama bunu insan yapmadı, doğa kendiliğinden yaptı. Yani "İnsan olmadan da böyle ilginç şeyler oluşur" diyen bir karşı kanıttır. Bu tür iddiaların sık düştüğü çelişki burada. Bir yanda "Tuhaf bir şey görünce önce doğadan şüphelen" deniyor, öbür yanda karbon izine bakıp "Uygarlık değil mi?" diye heyecanlanılıyor. Kendi koyduğu kuralı kendisi çiğniyor.
4. Asıl makale "Bu bir uygarlık kanıtı değil" diye net yazdı
En önemli kısım bu. Bu hipotezi ortaya atan iki NASA bilim insanı makalede açıkça "Eskiden bir uygarlık olduğunu iddia etmiyoruz" diye yazdı. Bu "Eski bir uygarlık bulduk" değil, "Olsaydı izlerini nasıl bulurduk?" diye düşünen bir hayal alıştırmasıdır. Asıl amaç uzaylı uygarlıkları bulma yöntemlerini ve bugün bizim Dünya'da bıraktığımız izleri düşünmektir. Ama bu "bizim iddiamız değil" uyarısı genellikle çıkarılıp atılıyor ve sadece hayal gerçek bir keşif gibi paketlenip yayılıyor.
Başka delikler
Önce kaynak sorunu. Bir sanayi uygarlığı olsaydı sığ yer altındaki kömürü, petrolü ve metalleri çoktan tüketmiş olmalıydı, ama bunlar bugün hâlâ elimizde sapasağlam duruyor. Kimsenin önceden kullanmadığı anlamına gelir.
Sonra Ay'a bakın. Ay'da rüzgâr ve yağmur olmadığı için bir kez kalan şey yüz milyon yıl bile dayanır. Ama Ay'da eski bir uygarlığın bıraktığı tek bir eşya bile çıkmadı.
Ve "Dünya her şeyi siler" sözü de abartıdır. 300 milyon yıl önceki bitkileri de, milimetre kalınlığındaki dinozor yok oluşu katmanını da gerçekten kazıp çıkarıyoruz. Kıta ölçeğinde bir uygarlığın tek bir iz bırakmadan bütünüyle buharlaştığını varsaymak fazla zorlamadır.
